از يك اصل و حسب . و گروههاى يك پدرى . ج : قبل ( qobol ) . قوله تعالى : وَ حَشَرْنا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا اى قبيلا قبيلا ، و قيل : عيانا . و نيز قبيل : ظاهر و آشكار . يق : رايته قبيلا يعنى ديدار كردم او را روباروى و آشكارا . و نيز قبيل : آنچه در پيش روى فرود آرد ريسنده از ريسمان ، و دبير : آنچه در پس روى برآرد . و قبيل : طاعت تازيان ، و دبير : نافرمانى آنان . و قبيل : بمطلب رسيدگى در قمار ، و دبير : نارسيدگى بدان . و قبيل : بسوى نر انگشت پيچيده بودن سر كفش و دبير : بسوى خنصر پيچيده بودن آن . و قبيل : رشته‌اى كه بسوى سينه پيش آرند وقت تافتن ، و دبير : رشته‌اى كه بسوى پس برند . و قبيل : باطن فتل و دبير : ظاهر آن . و قبيل : اندرون پيچيدهء در دوك ، و دبير : بالاى آن . و قبيل : اول تافتگى رشته ، و دبير : آخر آن . و قبيل : پنبه ، و دبير كتان . و قبيل : پائين گوش ، و دبير : بالاى آن . و ما يعرف قبيلا من دبير : نمىشناسد گوسپند مقابله را از گوسپند مدابره و يا مقبل را از مدبر و يا نسب پدر خود را از نسب مادر خود . و نيز قبيل . از اعلام است . قبيل ( qabil ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - نوع و جنس . و چيزهاى مشابه و مانند هم . و از اين قبيل : از اين جنس . قبيلا ( qobaylan ) ا . ع . اندكى در پيش . قبيلة ( qabilat ) ا . ع . گروه از فرزندان يك پدر . و پاره‌اى از گلهء سر فراهم آورده . و گروه از يك اصل . ج : قبائل . و دوال لگام . و سنگ بزرگ سر چاه . قبيله ( qabile ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طايفه و گروه . و نشيمن و هنگ و جماعتى كه از اولاد يك پدر باشند . قبين ( qabin ) ا و ص . ع . شتابىكنندهء در امور خود . و رجل قبين : مرد تيزرو . قبيون ( qobbiyyuna ) ع . ج . قبى ( qobbiyy ) . قپان ( qap n ) ا . پ . كپان و ترازوى يك پله و گرستودن و گرستون . قپچاق ( qepc q ) ا . پ . نام دشتى در تاتارستان كه قبچاق نيز گويند . قپق ( qapoq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - چوب بلندى كه در ميان ميدان برپا كنند و گويهاى طلا و نقره از آن آويزان نمايند و تير بر آنها اندازند ، هر كس بر هر گوئى كه زد از آن وى باشد . قت ( qot ) ا . پ . يونجه . و اسپست خشك . قت ( qatt ) ا . ع . اسپست خشك و يا تر . و دانهء صحرائى خودرو كه تازيان بدوى در سالهاى قحط آن را آرد كرده و پخته مىخورند . قت ( qatt ) م . ع . قت الحديث قتا و قتيتى ( از باب نصر ) : سخن چينى كرد و پراكنده كرد آن سخن را در ميان مردم و يا سخنهاى مردم را دريافت كرد از راهى كه ندانستند خواه سخن چينى كرده باشد و يا نكرده باشد . و قت فلان قتا : دروغ گفت فلان . و قت فلان الرجل : پنهان رفت فلان در پى آن مرد تا دريابد ارادهء آن را . و قت الدهن : پرورش داد روغن را بگلها . و قت الراعى : بوئيد شبان بول شتر هيما زده را . و قت الخشب و غيره : بريد آن چوب و جز آن را . و قت الشيئ : كم كرد آن چيز را و نيز آماده و مهيا ساخت آن چيز را و اندك اندك فراهم كرد آن چيز را . و قت اثره : در پى او رفت . قتا ( qat ) و ( qet ) و ( qota ) م . ع . قتوت قتا و قتا و قتا و قتوا و مقتى ( از باب نصر ) : خدمت كردم و يا خدمت كردم پادشاه را . قتات ( qatt t ) ص . ع . رجل قتات : مرد نمام و سخن چين . و مرد سخن دزد خواه نمامى كند و يا نكند . الحديث : لا يدخل الجنة قتات . قتات ( qatt t ) ا . ع . كسى كه قت مىفروشد . قتاد ( qatt d ) ا . ع . درختى سخت خار ناك : ج : اقتاد و اقتد و قتود . المثل : من دونه خرط القتاد و اصعب من خرط القتاد . قتادى ( qat d ) ص . ع . ابل قتادى : شترانى كه از خوردن قتاد درد شكم گرفته باشند . قتادى ( qat diyy ) و قتادية ( qat diyyat ) ص . ع . قتاد خوار . يق : بعير قتادى و ابل قتادية . قتار ( qot r ) ا . ع . بوى عود . و بوى ديگ افزار ديگ . و بوى بريانى و قيمه و جز آن . و بوى استخوان سوخته . قتال ( qat l ) ا . ع . جان . و تن . و بقيهء جسم . و توانائى . و ناقة ذات قتال : ماده شتر استوار تناور . قتال ( qet l ) م . ع . قاتله مقاتلة و قتالا و قيتالا : كشش و كارزار كرد با او . و قاتلهم الله : از نيكى دور گرداند خداى ايشان را و ملعون گرداند . قتال ( qet l ) ا . ع . از اعلام است . قتال ( qet l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنگ و كارزار و پيكار . قتال ( qatt l ) ص . ع . بسيار كشنده و قتل‌كننده . قتال ( qott l ) ع . ج . قاتل . قتالة ( qatt lat ) ص . ع . بسيار كشنده . قتام ( qat m ) ا . ع . گرد و غبار سياه . قتان ( qa tn ) و ( qot n ) ا . ع . گرد و غبار . قتانة ( bat nat ) م . ع . قتن الرجل